dg de rijp en graftdijk > de rijp > geschiedenis

Over de geschiedenis van de Doopsgezinden in De Rijp

 
 

Doen Holland noch Catholijcks was, ende andere gesinden daer niet vredigh wonen en mochten, sommige jaren voor de Troubel, soo ick van mijn Voor-ouders wel heb hooren verhalen, dal aldaer doen veel Doopsgesinden in De Rijp ware, die met kommer ende benawthydt hare Predicatien ende Vermaningen in ’t veld by nacht moesten doen.”

Met dit citaat van Jan Adriaensz Leeghwater1, waarin deze het begin van de geschiedenis der Doopsgezinden in De Rijp schetst, begint ook Prof. dr. Piet Visser de geschiedschrijving van de Doopsgezinden in de Gouden Eeuw van De Rijp2. Piet Visser vervolgt: “Leeghwater was geen kerkhistoricus, dus nauwgezetheid van feiten en daden mag hem niet verweten worden. Desalniettemin raakt zijn beschrijving de kern van de moeilijkheden waarmee de opkomst en verspreiding van het doperdom of anabaptisme in de Nederlanden gepaard ging.” 


En zo was het ook….
Het waren roerige tijden begin 16e eeuw. In de lage landen ontstond een radicale stroming die autonomie van een nieuwe kerkorde voorstond. Onder meer volwassen doop en een kerk naar Nieuwtestamentisch voorbeeld stond aanhangers van deze stroming voor ogen. Rond 1520- 1530 was de algemene gedachte dat het einde der tijden nabij was. Dus maakten deze radicale hervormers haast met de realisatie van het Nieuwe Jeruzalem op aarde. De stad Münster in Westfalen werd de plaats waar dit visioen gerealiseerd zou worden. Ene Jan Beukelsz van Leiden (inderdaad: die er zich met het spreekwoordelijke Jantje van Leiden van af maakte) stichtte in die stad een vrijstaat waar van heinde en verre berooiden en vervolgden naar toestroomden om daar de dag des oordeels af te wachten. Ook elders in de Nederlanden (Amsterdam, Bolsward, Groningen) werden door wederdopers pogingen ondernomen het heersende gezag te ondermijnen en omver te werpen. Al deze opstanden werden met harde hand neergeslagen en Münster viel in juni 1535. De samenleving was geschokt en wederdopers werden als staatsgevaarlijke ketters vervolgd, gemarteld en terechtgesteld. 

Toch betekende het echec van Münster niet het einde van het doperdom. Menno Simons predikte en verbreidde omstreeks 1550 het doperse gedachtegoed op vreedzame en geweldloze wijze. Ook in De Rijp kregen de dopers meer en meer aanhang. Waarschijnlijk niet in de laatste plaats omdat het geheel door water omgeven Schermereiland een zekere bescherming bood aan de opgejaagde en vervolgde dissidenten. Mede door hun sobere levensstijl, hun werkzaamheid, hun eerlijkheid en trouw werd duidelijk dat van deze tweede generatie dopers geen enkele dreiging meer uitging. Sterker nog: de snel in omvang toenemende Doopsgezinde gemeenschap is er mede de oorzaak van geweest dat De Rijp in de 17e eeuw uitgroeide tot een in die tijd ongekend welvarend dorp.


Klik hier voor het volledige verhaal van de geschiedenis van de Doopsgezinden in De Rijp.

  Meer informatie     ANBI-register Doopsgezinde Gemeente De Rijp
 
  contact maandblad privacy
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2019 Doopsgezind.nl